حق بر شکوفایی آزادانه شخصیت در پرتوی رویه قضایی دادگاه قانون اساسی فدرال آلمان و دیوان اروپایی حقوق بشر

تجربه سال‎های جنگ جهانی دوم که همزمان با آن بی‎اعتبار ساختن حق‎ها از معنا و اهمیت خود به امری رایج بدل شده بود، در آلمان منجر به تضمین حق بر شکوفایی آزادانه شخصیت گردید. حقی که با به رسمیت شناختن عقل، اراده و مسؤولیت انسان به عنوان سه رکن رقم‎زننده‎ مسیر دلخواه او از زندگی، در جهت اعاده‎ ساحت‎های ویران‎شده شخص برآمد. به همین دلیل در فاصله‎ قرن نوزده تا بیستم میلادی، ساحت نظام‎های حقوقی به آزمایشگاه چگونگی تضمین حق‎ها بدل گشت. بنیان تمامی نظریه‎هایی که بر گرد محور حق‎ها و آزادی‎ها بنا نهاده شده بودند، با چالشی اساسی مواجه گردیدند. پرسش پیش‎روی آن بود که حق با همه‎ ماهیت پرطمطراق خود، چگونه می‎تواند سازکاری عملی برای جامعه عمل پوشانیدن به تن این ارزش‎ها مهیا سازد. پاسخ به این سوال خود را در قامت رویه‎ قضایی نمودار ساخت. از همین‎روی دادگاه قانون اساسی آلمان به عنوان نهاد رویه‎ساز اساسی، به یکی از اثرگذارترین مصادیق تضمین‎گر حق‎ها تبدیل گردید. شناسایی و حفاظت از حق بر شکوفایی آزادانه شخصیت نیز از جمله مهم‎ترین شاهد مثال‎های این مدعا به شمار می‎رود. از گستره‎ معنایی این حق تا محدودیت‎ها و توسعه‎ آن در سایه‎ رویه این دادگاه قابل مشاهده است. شکوفایی آزادانه شخصیت آدمی از مرکزی‎ترین هسته یعنی ساختارهای بیولوژیکی و هویت تا شهرت و اعتبار او در اجتماع موضوع دعاوی متعدد بوده است. ادامه روند توجه به جایگاه رویه‎ قضایی تنها به درون مرزهای کشورها و نظام‎های حقوقی داخلی محدود نگردیده است. در سطح اروپا، تاسیس دیوان اروپایی حقوق بشر منجر به ایجاد سازِکار تضمین مضاعف حق‎ها شد. این امر، گفتمانی را میان دادگاه قانون اساسی فدرال آلمان و این دیوان شکل داده است که بر قلمروی حق بر شکوفایی آزادانه شخصیت نیز تاثیرگذار بوده است.