پالایش محتوای اینترنتی در نظام بین‏المللی حقوق بشر و نظام حقوقی ایران

فضای اینترنت تابع اصول آزادی بیان و اطلاعات است. اما این آزادی مطلق نیست و ممکن است با محدودیت‏های مشروع و ضروری ناشی از قانون مواجه شود. پژوهش حاضر با روشی توصیفی‌ـ تحلیلی می‏کوشد هنجارهای حقوق بین‏الملل بشر را در زمینة امکان پالایش داده‏های اینترنتی واکاوی کند و سپس به ارزیابی نظام حقوقی ایران بپردازد. نتیجة مطالعه نشان می‏دهد محدودیت‏های قانونی آزادی بیان و اطلاعات قابل تسری به فضای اینترنت است و از همان اصول و قواعد سنتی که در مواد 19 و 20 میثاق بین‏المللی حقوق مدنی و سیاسی بیان شده تبعیت می‏کند. به سبب تفاوت‏های انتشار فیزیکی و انتشار اینترنتی، علاوه بر اصل تناسب، ضروری است اصل تفکیک نیز در پالایش محتوای مجرمانه رعایت شود و نیز لازم است مقام ذی‌صلاح اداری یا قضاییِ متصدیِ پالایش موازینِ دادرسی عادلانه (از جمله حق اعتراض به تصمیم پالایش) را مد نظر قرار دهد. نظام حقوقی ایران که سیستم تعقیبی را برای این منظور برگزیده اختیارات موازی را برای نهادهای قضایی و اداری پیش‏بینی کرده و به‏رغم اشارات قانونی به اصول تفکیک و تناسب، در عمل، این اصول ممکن است نقض شود.