آسیب‌شناسی حق بر آموزش‌وپرورش رایگان در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

حق بر آموزش‌وپرورش رایگان در اسناد حقوق بشری و پیرو آن در حقوق داخلی و قوانین اساسی کشورها از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این حق در جمهوری اسلامی ایران، اصولی از قانون اساسی را به خود اختصاص داده و در قوانین عادی بر آن تأکید شده است. با این حال حق بر آموزش‌وپرورش رایگان در ایران همواره با آسیب‌های تأثیرگذاری روبه‌رو است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات و منابع مورد نیاز به روش کتابخانه‌ای در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که حق بر آموزش‌وپرورش رایگان مصرح در قانون اساسی با چه آسیب‌‌هایی مواجه است؟ برآیند پژوهش حاکی از این است که دولت به معنای عام یعنی همه قوای حاکمیتی با توجه به قانون اساسی، باید رفع آسیب‌‌های سخت مانند تأمین بودجه کافی، تبیین یک سیاست پایدار در نظام آموزشی، توجه به اصل آموزش رایگان و همگانی و اجباری بودن آموزش، توجه به رفاه معلمان و انطباق آموزش با ارزش‌‌ها و فرهنگ مهاجرین را سرلوحه کار خود قرار دهد. از سوی دیگر وزارت آموزش‌وپرورش نیز می‌بایست مطابق اسناد بالادستی ازجمله توجه به سند تحول بنیادین درصدد رفع آسیب‌‌های مهم داخلی مانند کمبود نیروی انسانی، ایجاد تنوع در کتاب‌ها و مواد آموزشی، ایجاد زیرساخت‌‌های مناسب فناوری اطلاعات و ارتباطات، توجه به آموزش دختران، گسترش عدالت آموزشی، آزادی انتخاب نوع آموزش و اصلاح ساختاری گام بردارد.