نگاهی به مجازات‌های اجتماعی از منظر عوام‌گرایی کیفری؛ درنگی در پدیده قاضی‌بلاگری

امروزه با گسترش شبکه‌های اجتماعی و استفاده از فضای مجازی، پدیده بلاگری از جمله فعالیت‌هایی است که توسط افراد گوناگون در حال افزایش است. یکی از مشاغلی که به‌مرور پا در این عرصه نهاده است، قضاوت است؛ بدین صورت که دادرسان محاکم، آراء صادره، جلسات رسیدگی، نظرات و تجربیات خود را در صفحات اختصاصی خود منتشر کرده و با بازخوردها و اظهارنظرهای مخاطبین مواجه می‌شوند. در این میان یکی از آرائی که در این صفحات به‌کرّات دیده می‌شود و واکنش زیادی را هم از سوی مردم به‌دنبال دارد، احکام راجع به مجازات‌های اجتماعی است. هر چند ماهیت عامه‌پسند مجازات‌های اجتماعی و تحسین عمومی، و مآلا صدور این‌گونه کیفرها به جای زندان، به‌خودی‌خود زمینه عوام‌گرایی را فراهم می‌آورد، لکن رسانه‌ای شدن آراء قضایی، از عوامل مهمی است که می‌تواند زمینه بروز عوام‌گرایی کیفری در سطحی وسیع‌تر را فراهم نماید؛ از این روی، یکی از ایراداتی که به پدیده قاضی‌بلاگری وارد است، بروز رویکرد عوام‌گرایانه در آراء مربوط به مجازات‌های اجتماعی است. در این پژوهش، صفحه اینستاگرامی پنج نفر از قاضی‌بلاگرها انتخاب گردیده، پست‌ها و پی‌نوشت‌های ایشان با روش تحلیل مضمون مورد بررسی واقع شده‌ است. یافته‌ها نشان می‌دهد که قاضی‌بلاگری در زمینه مجازات‌های اجتماعی با ایجاد زمینه‌های عوام‌گرایی کیفری، با ایراداتی هم‌چون مخالفت با استقلال قضایی و تحقق عدالت، غلبه احساس بر عقل و دوری از خبره‌گرایی، نداشتن جنبه بازدارندگی و تجرّی دیگران و امثال‌ذلک مواجه است.